Prawa dziecka

Konwencja o prawach dziecka

Dnia 20 listopada 1989 roku Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych jednomyślnie uchwaliło Konwencję o Prawach Dziecka. Z chwilą ratyfikowania jej przez dwudzieste państwo, weszła ona w życie (2 września 1990 r.). W Polsce zaczęła obowiązywać od 7 lipca 1991 roku. Konwencję nazwano światową konstytucją praw dziecka, która ustanawia status dziecka oparty na następujących założeniach:

 

  • dziecko jest samodzielnym podmiotem - ze względu na swoją niedojrzałość psychiczną i fizyczną wymaga szczególnej opieki i ochrony prawnej,
  • dziecko wymaga poszanowania jego tożsamości, prywatności i godności,
  • rodzina jest najlepszym środowiskiem wychowania dziecka,
  • państwo ma wspierać rodzinę a nie ją wyręczać.

 

W procesie tworzenia systemu ochrony dziecka kierowano się różnymi zasadami i prawami. Poniżej przytaczam te, które są istotne w funkcjonowaniu takiej placówki, jaką jest przedszkole.

Zasada dobra dziecka -według niej wszystkie działania podejmowane są w najlepiej pojętym interesie dziecka.

Zasada równości -oznaczająca, że wszystkie dzieci, niezależnie od płci, koloru skóry, narodowości itp., mają być traktowane w sposób równy wobec prawa.

Katalog praw w Konwencji obejmuje:

Prawa i wolności osobiste:

prawo do życia i rozwoju - dziecko przebywające w placówce powinno mieć zagwarantowane warunki sprzyjające jego rozwojowi,

prawo do identyczności - znaczy to tyle, iż dorośli powinni dziecko szanować, dawać mu wolność (np. w decyzjach, a także w traktowaniu - tzn. nie ograniczać go). Maluch ma też prawo do godności i nietykalności osobistej,

prawo do swobody myśli, sumienia i wyznania - każde dziecko może w sposób swobodny wyrażać swoje myśli, wyznawać dowolną religię i postępować zgodnie ze swoim sumieniem,

prawo do wyrażania własnych poglądów i występowania w sprawach dziecka dotyczących, w postępowaniu administracyjnymi sądowym. Przedstawiciele organów administracyjno-sądowych mają obowiązek wysłuchać dziecko w sprawach, które go dotyczą,

prawo do wolności od przemocy fizycznej lub psychicznej, wyzysku, nadużyć seksualnych i wszelkiego okrucieństwa - nikt nie ma prawa znęcać się nad dzieckiem fizycznie, psychicznie, nadużywać go seksualnie, wyzyskiwać, czy znęcać się nad nim.

Prawa socjalne:

prawo do ochrony zdrowia - dorośli mają obowiązek dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne dziecka,

prawo do wypoczynku i czasu wolnego - personel przedszkolny ma obowiązek organizować zajęcia tak, aby w ich trakcie znalazł się czas wolny związany z decyzjami dziecka jak go wykorzystać. Istotne jest także aby przedszkolak mógł wypocząć.

Prawa kulturalne:

prawo do korzystania z dóbr kultury - dziecko powinno mieć zapewniony dostęp do kultury, która jest nieodłącznym aspektem rozwoju,

prawo do informacji - informacje ze świata na jego temat mają wpływ na kształtowanie się świadomości młodego człowieka. Dziecko ma prawo do ich poznawania i korzystania z nich w sposób dla siebie dobry. Zadaniem dorosłych w tym przypadku jest selekcja informacji dostosowana do wieku i możliwości intelektualnych dziecka,

prawo do znajomości swoich praw - dorośli nie mają prawa zatajać przed dzieckiem informacji dotyczących ich praw. Dzieci powinny mieć ich świadomość i umieć z nich korzystać.

 

Opracowała: Irena Szarkowska